حافظ

 

خواجه شمس‌الدین محمد شیرازی متخلص به “حافظ”، غزلسرای بزرگ و از خداوندان شعر و ادب پارسی است. وی حدود سال 706 هجری شمسی در شیراز متولد شد. علوم و فنون را در محفل درس استادان زمان فراگرفت و در علوم ادبی عصر پایه‌ای رفیع یافت. خاصه در علوم فقهی و الهی تأمل بسیار کرد و قرآن را با چهارده روایت مختلف از بر داشت. “گوته” دانشمند بزرگ و شاعر و سخنور مشهور آلمانی دیوان شرقی خود را به نام او و با کسب الهام از افکار وی تدوین کرد. دیوان اشعار او شامل غزلیات، چند قصیده، چند مثنوی، قطعات و رباعیات است. وی به سال 786 هجری شمسی در شیراز درگذشت. آرامگاه او در حافظیهٔ شیراز زیارتگاه صاحب نظران و عاشقان شعر و ادب پارسی است.هرساله در تاریخ ۲۰ مهرماه مراسم بزرگ‌داشت حافظ در محل آرامگاه او در شیراز با حضور پژوهشگران ایرانی و خارجی برگزار می‌شود. مطابق تقویم رسمی ایران این روز را روز بزرگ‌داشت حافظ نامیده‌اند.

جزئیات :

– از آن جایی که دیوان حافظ در بین فارسی زبانان محبوبیت زیادی دارد سعی شد که دکلمه و شرح ابیات این شاعر نیز در زیر اشعار قرار گیرد .
– به زودی نسخه انگلیسی دیوان نیز در سایت قرار میگیرد

 

 

جزئیات بیشتر درباره حافظ

نامخواجه شمس الدین محمد بن
زمینهٔ کاریشعر سرایی
تولدح. 706 (شمسی)
در شیراز
وفات 786(شمسی)
شیراز
ملیتایرانی
مقبرهحافظیه شیراز
لفبحافظ , لسان الغیب
تخلصحافظ
اثرگذاشته بریوهان ولفگانگ گوته
دلیل سرشناسیغزل‌سرایی پارسی

زندگی نامه حافظ  شیرازی

پدرش بها الدین محمد نام داشته  و مادرش اهل کازرون بوده‌ است . وی در اشعارش اشاره ای به  زندگی شخصی خود نکرده و از آن جهت که درزمان زندگی خود به اندازه فعلی مشهور نبوده است از زندگی او اطلاعات کمی در دسترس قرار دارد . از آن جهت که در آن زمان کسب علم و دانش و سواد صرفا برای قشر ثروت مند بوده است و او دانش بالایی به نسب زمان خود داشته است و از بررسی اشعار او میتوان دریافت کرد که وی جزو طبقه متوسط جامعه بوده است و در خانواده ای سطح متوسط بزرگ شده است .برخی می گویند در نوجوانی قرآن را در چهارده روایت حفظ کرده است از همین رو او را حافظ می نامند و برخی می گویند دلیل تخلص حافظ  به خاطر موسیقی دان بودن اوست .

او در زمان شاه شیخ ابواسحاق وارد دربار شد و در همان جا نیز شعر می سرود . در قطعه 32 ام خود در مصرع «در سه سال آنچه بیندوختم از شاه و وزیر» اظهار می کند که سه سال در دربار حظور داشته است .

در بین مورخان اختلاف نظر فراوان برای سال درگذشت حافظ وجود دارد ،اما انچه معروف تر است 792 هجری قمری بوده است . فصیح خوافی در کتاب خود این سال قید شده است .

نحوه زندگی حافظ به گونه ای بوده است که هیچ کس قادر به فهم نوع زندگی وی نبوده است چرا که برخی او را رند و بی ایمان میخوانند ، برخی عارف رند و برخی وی را فردی به شدت مذهبی میخوانند که فقط قصد نصیحت افراد مذهبی را داشته است .

در کلیپ زیر از برنامه پرگار میتوانید بین حافظ شناسان تفاوت نظر را به وضوح ببینید :

 

نقل شده است که در بین افرادی که می خواسته اند وی را دفن کنند اختلافی ایجاد شده بوده است چرا که علاقه مندان به استناد اشعار او ، او را فردی رند و بی ایمان می دانستند و  با اسلامی دفن کردن او مخالف بوده اند اما عده ای دیگر  او را شخصی به مذهبی و معتقد می دانسته اند . از این جهت اولین فال حافظ گرفته شد و این بیت خوانده شد :

قدم دریغ مدار از جنازه حافظ

که گر چه غرق گناه است می‌رود به بهشت

این شعر تاثییر بسیاری بر آنان می گذارد و همه را آرام می کند .

محل دفن خوجه در حافظیه شیراز می باشد که یکی از جاذبه های اصلی توریستی ایران می باشد . افراد رفتن به حافظیه شیراز را همان زیارت کردن حافظ می دانند . آرامگاه وی در زمان رضا شاه ساخته شد و تا کنون تغییر چندانی نداشته است . آندره گدار (André Godard) سازنده آرامگاه حافظ بوده است .

مقبره حافظ

 

در شب

مقبره حافظ در شب

 

دیوان حافظ در بین پارسی زبانان بسیار مشهور است و تقریبا در هر خانه یک دیوان از او وجود دارد .

از جمله دلایل اصلی شهرت شعر او در میان فارسی زبانان می توان به

  •  آهنگین بودن و لذت بخش بودن خوانش آن
  • پر معنی و چند لایه بودن بیت ها از لحاظ مفهوم
  • بر قرار شدن حس درک کردن سراینده
  • احساس شرایط آن زمان در زمان کنونی
  • پند های تاثییر گذار

دانست که باعث می شود فارسی زبانان بسیاری را  هر ساله در 20 مهر ماه در حافظیه شیراز جمع کند .

 

از جمله کلماتی که به وفور در شعر حافظ دیده می شود میتوان به « می » ، « رند » ، «محستب » ، «تزور کردن » ، « زاهد » اشاره کرد که در اکثر شعر های خود از آنان استفاده می کند و سعی در پند دادن به زاهد و محستب دارد که نباید تزور کنند و این گناهیست بزرگ .

چنان که خود را فردی رند می نامد و شراب خوردن ،بی ایمان و لاابالی بودن خود را خیلی بهتر زهد و ریا می داند . به طور خلاصه سعی در اثبات این دارد که بد ترین گناه تزور و ریا کاریست

حافظا می خور و رندی کن و خوش باش ولی

دام تزویر مکن چون دگران قرآن را

 

زاهد ظاهرپرست از حال ما آگاه نیست

در حق ما هر چه گوید جای هیچ اکراه نیست

این مقاله بروز رسانی خواهد شد

 

ارسام آریاکیا

 


منابع

می توانید در صفحه این صفحه فال حافظ بگیرید .

ویکیپدیا  

برنامه پرگار

بیتوته